Δημοσιευμένο στον ηλεκτρ. βιοΛΟΓΟ.        

  Σκεφτόμουν,

      Τελικά, ποια η σχέση Ανθρώπου και Φύσης;

Φτάνουμε λοιπόν, σ’ ένα κεντρικό θέμα: τη σχέση ανθρώπου και φύσης.  Ένα θέμα, που «ταλαιπωρεί» τη φιλοσοφία, την οικολογία, τη θρησκεία και γενικότερα την σκέψη εδώ και πολλά πολλά χρόνια.

«Ο ζων κατά φύσιν, ζει κατ’ αρετήν» ή κάπως έτσι, έλεγε ο Αριστοτέλης.  Η κτίση περιμένει από τον άνθρωπο να τη «σώσει», λέει ο Απ. Παύλος σ’ ένα εξόχως οικολογικό απόσπασμα της «προς Ρωμαίους» επιστολής του.  Για τη συμβίωση ανθρώπου και φύσης, ενδιαφέρεται η επιστήμη σήμερα.  Εδώ ακριβώς έγκειται το πρόβλημα.

Γιατί, ο άνθρωπος κι η επιστήμη του έχουν θέσει διαφορετικά πρότυπα  στη         ζωή απ’ αυτά της φύσης.  Από τη μια μεριά δηλαδή ο άνθρωπος αδιαφορεί για τις επιπτώσεις που έχει το διάβα του στη φύση, ενώ από την άλλη δεν τις συνειδητο-ποιεί, εφ’ όσον δεν μπορεί να βλέπει την αρμονία και την «τελειότητα» του κόσμου.  Αντί αυτός (ο άνθρωπος) να σεβαστεί και να υπακούσει στους κανόνες και, γενικότερα, στον τρόπο της φύσης, προσπάθησε να  επιβάλλει τους δικούς της κανόνες και το δικό του τρόπο σ’ αυτήν. 

Έτσι, έφτιαξε τα μαθηματικά.  Κι είπε ότι, ένα κι ένα κάνουν δύο ξεχνώντας πως στη φύση δεν υπάρχει ένα (ολόκληρο, ακέραιο) πράγμα.  Ξεκινώντας από αυτή την «αφύσικη» σύλληψη προσπάθησε να εξηγήσει τη φύση.  Δεν βλέπει ότι, η φύση έχει τα δικά της πρότυπα, τη δική της γεωμετρία, μιαν άλλη διάσταση της τελειότητας. 

Σκεφθείτε και αυτό:  Δεν φαντάζει τελείως εσφαλμένη (με τα κριτήρια πάντα της ανθρώπινης επιστήμης) και αντιοικονομική η επιλογή της φύσης να περιέχει καθένα κύτταρο του, όποιου, οργανισμού ολόκληρο το γονιδίωμά του, αυτού δηλαδή που περιέχει τις πληροφορίες για τις πρωτεΐνες και λειτουργίες ολόκληρου του οργανισμού και όχι μόνο του συγκεκριμένου κυττάρου, πολλαπλασιάζοντας, έτσι, τον κίνδυνο (πιθανότητα) του λάθους κατά την αντιγραφή και μεταγραφή του;

Δεν μιλούμε βέβαια, για την κοινωνική οργάνωση των ζώων, που ορισμένοι συνεχώς επικαλούνται (το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό κλπ.)  Ζώα είναι, τόσα ξέρουν, τόσα κάνουν.  Εννοούμε απλώς τα σχήματα της φύσης, τη διαδικασία με την οποία αυτή αναπτύσσεται και εξαπλώνεται, που δεν είναι καθόλου «επιστημονική».  Το δέντρο δεν είναι κατακόρυφο, το βουνό δεν έχει ορθές γωνίες και τα κύματα της θάλασσας δεν είναι ποτέ ακριβώς παράλληλα.

Εξάλλου, τόσο στο ζωικό όσο και στο φυτικό βασίλειο οι σχέσεις των ατόμων βασίζονται στο φόβο (με την παλιά, σωστή έννοια του σεβασμού, δέους κλπ.) μάλλον, παρά στην κυριαρχία και την υποδούλωση, όπως στον κόσμο των -όχι μόνο σύγχρονων- ανθρώπων.

Υπάρχει μια σύγκρουση, δεν συμφωνείτε; Αν η φύση δεν είναι σωστή, τότε πώς καταφέρνει να υπάρχει για δισεκατομμύρια χρόνια;  Ενώ ο άνθρωπος, που υπάρχει για, μόλις, επτά χιλιάδες χρόνια και ειδικά με την τεχνολογία, που ανέπτυξε τα τελευταία εκατόν πενήντα, κοντεύει να αφανίσει το είδος του μαζί με όλα τα άλλα, φυτικά και ζωικά, είδη.

Κι ίσως, τελικά, γι’ αυτό να ευθύνεται ο τρόπος που αντιλαμβάνεται την τελειότητα, το μέτρο και το θαύμα της φύσης και του κόσμου.  Όπως λέει και ο Οδυσσέας Ελύτης στο «Μικρό Ναυτίλο» του: «Θέλω να ‘μαι ειλικρινής σαν το λευκό πουκάμισο που φορώ.  Και ίσιος, παράλληλος με τις γραμμές πόχουν τα  ξοχόσπιτα κι οι περιστεριώνες, που δεν είναι καθόλου ίσιες κι ίσως γι’ αυτό στέκουνε με τόση σιγουριά μες στην παλάμη του Θεού.»

                                                                             Τσίγκανος Παναγιώτης

                                                                               Φοιτητής Βιολογίας

                                                                               Ε & Κ  Παν. Αθηνών