Σχετικά
με το μεγάλο
έργο της
ανάπλασης του
Αγρίλη, το
οποίο ξεκίνησε
με πρωτοβουλία
του Ομίλου
Φίλων Αγρίλη
που υιοθέτησε ο
δήμος
Φιλιατρών και
προχωρεί ήδη
προς την
υλοποίησή του,
έχω να
διατυπώσω
κάποιες
επιφυλάξεις
και
αντιρρήσεις.
Την
αφορμή μου
έδωσε το
παρακάτω
απόσπασμα από
την ομιλία του
προέδρου του
Ομίλου Φίλων
Αγρίλη, στην
αποχαιρετιστήρια
συνεστίαση των
Αγριλιωτών,
στις 28
Αυγούστου 1998: «Όσοι
ρομαντικοί,
καλύτερα να
τραβήξουν
αρκετές
φωτογραφίες
γιατί, τον
Αγρίλη που
ήξεραν, δεν θα
τον ξαναδούν
ποτέ πια».
Και
αναρωτιόμαστε,
οι δύστυχοι (οι
ρομαντικοί):
Είναι δυνατόν;
Είναι δυνατόν
να λέγονται
δημόσια και από
μικροφώνου
τέτοιες
κουβέντες;
Είναι δυνατόν
να μιλούν για
σχοινί στο
σπίτι του
κρεμασμένου;
Εκείνοι
που το είπαν,
ευαγγελίζονται
τη «βελτίωση»
του Αγρίλη, τον
εξωραϊσμό του.
Αυτά με το μεγάλο
έργο της
ανάπλασης. Το
έργο
περιλαμβάνει
ασφαλτοστρώσεις
χώρων που
εξυπηρετούν τα
αυτοκίνητα (και,
βεβαίως, τους
αυτοκινητιστές),
πεζοδρόμια με
τσιμεντόπλακες,
τοίχο
αντιστήριξης,
κουπαστές στο
γεφύρι της
Μπούκας,
ασφαλτόστρωση
του παραλιακού
πεζόδρομου(!)
και, ίσως, άλλα
έργα «ανάπλασης».
Όμως,
γιατί να τον
αλλάξουμε τον
Αγρίλη; Δεν
μας αρέσει
καθόλου;
Και, έχουμε το
δικαίωμα να
στερήσουμε τις
μέλλουσες
γενιές από την,
όχι και τόσο
κακή, εδώ που τα
λέμε, σημερινή
εικόνα του
Αγρίλη «μας»;
Δεν έχουμε
διδαχθεί
τίποτε από τις
αλλεπάλληλες
καταστροφές
που έχουμε
επιφέρει στο φυσικό
και το ανθρωπογενές
περιβάλλον;
Αμέτρητα
παραδείγματα
θα μπορούσε να
αναφέρει
κανείς.
Ας
εστιάσουμε
όμως στον
Αγρίλη. Βλέπουμε
ένα μεγάλο,
δυσλειτουργικό
λιμάνι, που
έρχεται σε
πλήρη αντίθεση
με το παλαιό (εμείς,
φυσικά, δεν το
προλάβαμε)
καλαίσθητο και
απόλυτα
εναρμονισμένο
με το «ύφος» της
γύρω περιοχής,
λιμανάκι που
αποτελούσε
σύμβολο σεβασμού
της φύσης και
του ανθρώπου.
Τους
ογκόλιθους και
τις
επιστρωμένες
πλάκες εκείνου
του λιμα-νιου
αντικατέστησαν
οι
τσιμεντένιοι
όγκοι που «στολίζουν»
το σημερινό. Το
αναπλάσαμε
κανονικά,
δηλαδή... Με τσιμέντο
που φθείρεται
διαρκώς (όσοι
έχουν
περπατήσει
επάνω του
ξέρουν),που
διαβρώνεται
και διαβρώνει,
που μας έχει
φορτώσει με
προβλήματα και
έχει πλακώσει
τις ψυχές μας.
Δείτε
τον ωραίο μας
Μύλο. Ε,
μη μου πείτε
ότι ταιριάζει
στο μεσσηνιακό
τοπίο! Είχε
ποτέ η Μεσσηνία
παραδοσιακούς
νησιώτικους
ανεμόμυλους;
Ποιος ξέρει
πώς ήταν η
παραλία χωρίς
αυτόν. Ή, το «κάστρο
των παραμυθιών»,
που έκτισε ο κ.
Φουρναράκης.
Αυτό, ας μην το
σχολιάσουμε...
Να ΄ταν
μόνο αυτά, όμως;
Κοιτάξτε και
τα πρόσφατα
έργα στην
περιοχή.
Το δρόμο από
το Λιμενάρι
μέχρι το Στόμιο
που, αντίθετα
με τις κείμενες
διατάξεις,
έγινε
παραλιακά.
Κι η
τσιμεντόσκαλα
που επιτρέπει
την άνετη
πρόσβαση των
λουομένων από
εκεί στην
παραλία; Πόσα
βράχια
καταστράφηκαν
γι’ αυτή την «ωραία»
σκάλα;
Δεν
είμαστε
μηδενιστές, μη
μας αδικείτε.
Δεν ζητάμε να
χαλάσει το
παραμικρό ούτε
να σταματήσει η
πρόοδος.
Εμείς αυτά τα
βρήκαμε, τα
ζήσαμε, τα
αγαπήσαμε.
Δεν παύουν
όμως, να
αποτελούν «παραφωνία»
στη
συγκεκριμένη
περιοχή.
Στο κάστρο (και
στο Μύλο και
στο μώλο)
παίξαμε όταν
ήμαστε παιδιά.
Στα μέρη αυτά,
κάποιοι από
εμάς
ερωτεύτηκαν. Εκεί (σήμερα) ξεκουραζόμαστε
τα καλοκαίρια. Εκεί
συναναστρεφόμαστε
με τους φίλους
μας. Εκεί, ίσως,
σε μερικά
χρόνια και
γεμάτοι τύψεις,
θα νοσταλγούμε
τον σημερινό
Αγρίλη,
κοιτώντας τις
φωτογραφίες.
Εκεί...
Τώρα
όμως
δρομολογήθηκε
η ανάπλαση
ετούτη. Η
οποία, μεταξύ
άλλων,
προβλέπει κι
ένα μακρύ
πεζοδρόμιο, από
την αρχή των
γηπέδων (Μπούκα)
ως την οικία
Αλεξανδροπούλου.
Ήταν, άραγε,
ανάγκη να γίνει
με
τσιμεντόπλακες;
Υπάρχουν
διάφορα άλλα
υλικά που, και
πιο καλαίσθητα
είναι και πιο
λειτουργικά
και λιγότερα
προβλήματα
δημιουργούν. Τα βλέπουμε
(τα υλικά) σε όλα
τα καινούργια
πεζοδρόμια και
πεζόδρομους
των πόλεων όπου
μόνιμα
κατοικούμε.
(Αλήθεια, ο
πεζόδρομος που
κατασκευάζεται
στην «Αγορά» των
Φιλιατρών, με
τι υλικό θα
επιστρωθεί;)
Το Δε
πνεύμα της
μελέτης
ανάπλασης
φαίνεται και
από το εξής:
Στον Αγρίλη
υπάρχει ένας
παραλιακός πεζόδρομος
(ποτέ δεν
λειτούργησε
αποκλειστικά
ως τέτοιος)
στον οποίο,
πάγιο αίτημα
των περιοίκων
ήταν, να
σταματήσει η
διέλευση των
αυτοκινήτων
και η όχληση (σκόνη,
θόρυβος κλπ.)
που αυτά
προξενούν.
Τι θα γίνει
τώρα; Θα
ασφαλτοστρωθεί!
«Ανάπλαση» με
τα όλα της.
Αν
με όλα αυτά
τον
αλλοιώσουμε,
ώστε να μην «αναγνωρίζεται
ο Αγρίλης που
ξέραμε», τότε τι
είναι αυτό που
βεβαιώνει ότι
δεν θα κάνουμε
άλλη μια
καταστροφή;
Πριν από
χρόνια, όταν
πραγματοποιήθηκαν
οι τότε
παρεμβάσεις (
Μύλος, κάστρο,
λιμάνι) που
αναφέραμε, η
γνώση μας για
την αξία του
τριγύρω μας
χώρου ήταν
περιορισμένη.
Η εκτίμηση
στην
κληρονομιά μας
μικρή. Δυστυχώς,
χρειάστηκε να «καούμε»
για να
συνειδητοποιήσουμε
τη
σημαντικότητα
ενός «αναξιοποίητου»
δάσους, το
μεγαλείο που
κρύβει (έκρυβε)
το παλιό, μικρό
ξωκλήσι ή το
σπίτι του
παππού, την
ομορφιά και τη
γαλήνη που
αναβλύζει από
τα ποριά του
Αγρίλη και τόσα
άλλα.
Αυτά
τα ποριά (όπως
και τα βράχια
του Στομίου)
που ο Θεός (αλλιώς,
η φύση)
χρειάστηκε εκατοντάδες
εκατομμύρια
χρόνια για να
τους δώσει τη
σημερινή τους
μορφή,
δικαιούμαστε
εμείς να τα
ξεκάνουμε μονομιάς
για να φιάξουμε
πλαζ ή δρόμο ή
σκάλα ή ο,τιδήποτε
άλλο; Να
τα σκεπάσουμε
με τσιμέντο και
άσφαλτο που,
ίσως, θα τους
προκαλέσει ανεπανόρθωτη
βλάβη, για να
τσουλούν
ευκολότερα τα
οχήματά μας; Κι αν,
μελλοντικά, το
έργο
αποδειχτεί
δυσλειτουργικό
ή άσχημο ή αν
δεν αρέσει στα
παιδιά μας,
τότε, που θα
είναι αδύνατο
να
αποκαταστήσουμε
την παλαιότερη
όψη του τοπίου,
ποιος θα
αναλάβει την
ευθύνη; Ή
μήπως
αποκλείεται
ένα τέτοιο
ενδεχόμενο;
Μια ματιά στα
μεταπολεμικά (και
όχι μόνο) έργα
στην Ελλάδα
πείθει για το
αντίθετο.
Το
ερώτημα αν
τέτοιου είδους
και μεγέθους
παρεμβάσεις
συνιστούν
πρόοδο ή
οπισθοδρόμηση,
είναι πολύ
δύσκολο να
απαντηθεί.
Αν οι
παρεμβάσεις
είναι
αναγκαίες, να
γίνουν, με
περισσή όμως περίσκεψη
και μελέτη.
Εμείς, ωστόσο,
αξιώνουμε μελέτη
περιβαλλοντικών
επιπτώσεων,
όπως το
Σύνταγμα και οι
νόμοι της χώρας
προβλέπουν. Οι
επιστήμονες
ίσως βρουν τη
χρυσή τομή.
Γιατί, οι μη
αναστρέψιμες
βλάβες στο
περιβάλλον
συνιστούν
έγκλημα κατά
των παιδιών μας
και των εαυτών
μας. Γιατί,
τα χρήματα που
μας
εμπιστεύθηκε,
μέσω του δήμου
Φιλιατρών, ο
υπουργός ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.
δεν είναι από
δικά του, από
δικά μας είναι.
Γιατί, η φύση
ομορφαίνει,
αγαπάει,
ευχαριστεί και
ανέχεται, αλλά
η φύση τιμωρεί
κιόλας και
εκδικείται
τους αλαζόνες.
Γιατί, τα έργα
δεν (πρέπει να)
είναι αυτοσκοπός,
αλλά μέσο
βελτίωσης της
ζωής όλων μας.
Γιατί, τέτοια
έργα, μικρού
μεγέθους,
χαμηλού
κόστους και
πολύ
αποτελεσματικά
υπάρχουν πολλά
για να γίνουν.
Γιατί, «τσιμέντο
να» μη «γίνει».
Γιατί
του χρωστάμε
του Αγρίλη, δεν
μας χρωστάει...
Εκ μέρους των
ρομαντικών
Αγριλιωτών,
Παναγιώτης
Τσίγκανος
H επιστολή
ταχυδρομήθηκε
πριν τις 11/09/98.